استفاده از غذا و نوشیدنیها در طول روز، به مرور زمان میتواند منجر به ایجاد پلاک و رسوباتی بر روی سطح دندانها شود. این رسوبات حتی با استفاده منظم از مسواک، بهطور کامل از بین نمی روند و میتواند به سلامت دهان و دندانها آسیب زده و باعث بوی بد دهان شود. در این میان، جرمگیری دندان بهعنوان یک روش موثر برای پاکسازی عمیق سطح دندانها و لثه بهشمار میآید. این فرآیند با تمیز کردن عمیق سطح دندانها، از مینای دندان و لثه محافظت کرده و به حفظ سلامت دهان و دندانها کمک میکند.
جرم گیری دندان چیست؟
جرمگیری دندان (Teeth Scaling) که گاهی به اشتباه عنوان “بروساژ دندان” هم نامیده میشود، یک فرآیند تخصصی دندانپزشکی است که هدف اصلی آن حذف پلاک میکروبی (لایه چسبناک باکتریها) و کلکولوس یا تارتار (جرم دندانی سختشده) از سطوح دندانها، هم در بالای خط لثه و هم در زیر آن است. این رسوبات سختشده، با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن معمولی قابل حذف نیستند و نیاز به ابزارهای خاص دندانپزشکی دارند.
چرا جرمگیری دندان اهمیت دارد؟ مزایای جرمگیری
جرمگیری دندان تنها به زیبایی لبخند شما کمک نمیکند، بلکه نقش حیاتی در حفظ سلامت دهان و دندان و حتی سلامت عمومی بدن دارد. در ادامه به مهمترین مزایای انجام منظم جرمگیری اشاره میکنیم:
- پیشگیری از بیماریهای لثه (ژنژیویت و پریودنتیت): جرم و پلاک علت اصلی التهاب لثه (ژنژیویت) و در مراحل پیشرفتهتر، بیماری پریودنتال (عفونت بافتهای نگهدارنده دندان) هستند. جرمگیری با حذف این عوامل، از پیشرفت بیماریهای لثه جلوگیری میکند.
- رفع بوی بد دهان (هالیتوزیس): باکتریهای موجود در پلاک و جرم، ترکیبات گوگردی فرار تولید میکنند که عامل اصلی بوی بد دهان هستند. با از بین بردن جرمها، بوی نامطبوع دهان نیز برطرف میشود.
- پیشگیری از پوسیدگی دندان: پلاکهای میکروبی اسید تولید میکنند که به مینای دندان حمله کرده و باعث پوسیدگی میشوند. جرمگیری با کاهش بار باکتریایی، خطر پوسیدگی را کاهش میدهد.
- حفظ سلامت کلی دهان: یک دهان سالم، به معنای دندانها و لثههای قوی و مقاوم در برابر بیماریهاست. جرمگیری به حفظ این تعادل کمک میکند.
- افزایش زیبایی و درخشندگی دندانها: با حذف جرم و لکههای سطحی، دندانها روشنتر و تمیزتر به نظر میرسند و لبخند شما جذابتر میشود.
- تشخیص زودهنگام مشکلات: در حین جرمگیری، دندانپزشک میتواند مشکلات دیگری مانند پوسیدگیهای کوچک، ترکهای دندانی یا سایر بیماریهای دهان را که ممکن است از دید شما پنهان مانده باشند، تشخیص دهد.
جرمگیری دندان چگونه انجام میشود؟
جرمگیری دندان یک فرآیند حیاتی در حفظ بهداشت دهان است که توسط دندانپزشکان انجام میشود. این فرآیند عموماً به شکل زیر صورت میگیرد:
- معاینه اولیه دندانپزشکی: مرحله اول جرمگیری دندان، معاینه دندان هاست. در این مرحله، دندانپزشک میزان جرم، پلاک و سایر تجمعات روی دندانها و لثهها را بررسی میکند تا بتواند برنامهی مناسبی برای جرمگیری تدوین کند.
- استفاده از بیحسی موضعی: پس از معاینه، ناحیه مورد جرمگیری با استفاده از بیحسی موضعی برای انجام فرآیند آماده میشود. این بیحسکننده موضعی معمولاً به شکل کرم یا ژل است و کاربرد آن به حفظ راحتی بیمار در طول جرمگیری کمک میکند.
- جرمگیری: در این مرحله، دندانپزشک با استفاده از ابزارهای خاص، اقدام به جرمگیری دندان میکند. این ابزارها شامل ابزارهای قلابی شکل برای حذف پلاک و تجمعات دندانی و لبههای ناهموار ریشه دندانها میشود.
- صاف کردن کنارههای لثه: در این مرحله، با استفاده از ابزار کورت دندان، لبههای ناهموار ریشه دندانها صاف میشوند و جرمها از بین میروند. این کار به لثهها کمک میکند تا به موقعیت اصلی خود بازگردند و به سلامتی آنها کمک میکند.
این مراحل، همه با هم ترکیب شدهاند تا جرمگیری دندان بهطور کامل و بهینه انجام شود و به حفظ سلامت دهان و دندانها کمک کند.
عوارض احتمال جرم گیری دندان
مشکلات احتمالی که ممکن است بعد از جرمگیری ایجاد شود شامل:
- آسیب به لثه: اگر جرم گیری به نحوی انجام شود که لثه را آسیب بزند، ممکن است باعث خونریزی، التهاب و درد شود.
- خطر عفونت: اگر ابزارهای استفاده شده در جرم گیری به درستی تعقیب نشوند یا از آنها به درستی بهداشت نشود، ممکن است باعث عفونت شود.
- حساسیت دندان: بعد از جرمگیری، ممکن است دندانها حساس شوند به دلیل برداشته شدن یک لایه جرم از روی آنها و قرار گرفتن در محیط دهان،اما این عارضه موقتی است و پس از مدتی از بین می رود.
- آسیب به روکش دندان: استفاده از ابزارهای سخت و نادرست ممکن است منجر به آسیب به روکش دندان شود.
بیشتر بدانید: عوارض جرمگیری دندان:بررسی ٦ مورد از معايب جرمگيری
برای پیشگیری از این عوارض، مهم است که جرم گیری توسط یک دندانپزشک حرفهای و با استفاده از ابزارهای مناسب و بهداشتی انجام شود. همچنین حفظ بهداشت دهان و دندانها پس از جرم گیری نیز بسیار مهم است. در صورت تجربه هر یک از این علائم پس از جرمگیری دندان، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید.
تفاوت جرمگیری و بروساژ: آیا هر دو یکی هستند؟
اغلب افراد جرمگیری و بروساژ را یکسان میدانند، اما این دو اگرچه مکمل یکدیگرند، اما تفاوتهای کلیدی دارند:
| ویژگی | جرمگیری (Scaling) | بروساژ (Polishing) |
|---|---|---|
| هدف اصلی | حذف جرم (تارتار) و پلاک سختشده از بالای و زیر خط لثه | صاف و صیقلی کردن سطح دندان و حذف لکههای سطحی و میکروبی پس از جرمگیری |
| ابزار مورد استفاده | اسکیلر اولتراسونیک (دستگاه جرمگیری التراسونیک)، کورتهای دستی | قلم برساژ و خمیر مخصوص (خمیر پروفیلاکسی) |
| عمق پاکسازی | عمیقتر، شامل پاکسازی زیر لثه و سطح ریشه | سطحیتر، فقط روی سطح قابل مشاهده دندانها |
| کاربرد | درمانی و پیشگیرانه برای حذف رسوبات سخت و بیماریزا | زیبایی و پیشگیرانه برای جلوگیری از چسبیدن مجدد پلاک و بهبود ظاهر دندان |
| همراهی | معمولاً با بروساژ همراه است تا سطحی صاف برای جلوگیری از چسبیدن پلاک جدید ایجاد شود. | معمولاً پس از جرمگیری انجام میشود، اما ممکن است به تنهایی نیز برای رفع لکههای سطحی انجام شود. |
هزینه جرمگیری دندان در سال 1404
قیمت جرمگیری دندان در سال 1404 به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان یک قیمت ثابت برای آن تعیین کرد. برخی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر قیمت عبارتند از:
- میزان جرم و پلاک: هرچه میزان جرم بیشتر و گستردهتر باشد، زمان و تلاش بیشتری برای پاکسازی لازم است و در نتیجه هزینه بالاتر میرود.
- تعداد فکها: معمولاً هزینه برای یک فک (بالا یا پایین) کمتر از جرمگیری کامل دو فک است.
- نوع جرمگیری: جرمگیری ساده و سطحی ارزانتر از جرمگیری عمقی (شامل روت پلنینگ) است که در آن پاکسازی زیر لثه و ریشه نیز انجام میشود.
- موقعیت جغرافیایی و کلینیک: هزینه خدمات دندانپزشکی در شهرهای بزرگ و کلینیکهای مجهزتر ممکن است بالاتر باشد.
- تجربه دندانپزشک: دندانپزشکان با سابقه و شهرت بیشتر، معمولاً تعرفههای بالاتری دارند.
- تکنولوژی مورد استفاده: استفاده از لیزر یا سایر تکنولوژیهای پیشرفته ممکن است بر هزینه نهایی تاثیر بگذارد.
جدول تخمینی هزینه جرمگیری (مبالغ تقریبی به تومان)
| نوع خدمت | بازه تقریبی هزینه |
|---|---|
| جرمگیری ساده (یک فک) | 700,000 – 1,500,000 |
| جرمگیری ساده (دو فک) | 1,200,000 – 2,500,000 |
| جرمگیری عمقی (روت پلنینگ – هر فک) | 1,500,000 – 3,000,000 |
| جرمگیری با لیزر (بستگی به موارد) | 2,000,000 – 5,000,000 و بیشتر |
نکته: این قیمت ها تقریبی بوده . برای اطلاع دقیق از هزینهها، همیشه توصیه میشود به دندانپزشک مراجعه کرده و پس از معاینه، طرح درمان و برآورد هزینه را دریافت کنید.
مراقبتهای بعد از جرمگیری: نکاتی برای حفظ سلامت دندانها
پس از جرمگیری، رعایت نکات زیر برای حفظ نتایج و جلوگیری از حساسیت و عوارض احتمالی بسیار مهم است:
حساسیت دندان بعد از جرمگیری
- طبیعی است: ممکن است برای چند روز تا چند هفته، دندانها به سرما، گرما یا مواد شیرین حساس شوند. این حالت معمولاً موقتی است و به دلیل نمایان شدن سطح ریشه دندان که قبلاً با جرم پوشیده شده بود، اتفاق میافتد.
- استفاده از خمیر دندان ضد حساسیت: میتوانید از خمیر دندانهای مخصوص دندانهای حساس (مانند سنسوداین یا وی وان) استفاده کنید.
- خودداری از غذاهای خیلی سرد یا خیلی گرم: تا زمانی که حساسیت کاهش یابد، از مصرف غذاها و نوشیدنیهای با دمای بسیار بالا یا پایین خودداری کنید.
خونریزی لثه بعد از جرمگیری
- خفیف و موقتی: مقداری خونریزی یا تورم لثه در چند روز اول طبیعی است، به خصوص اگر لثههای شما قبل از جرمگیری ملتهب بودهاند.
- شستشو با آب نمک: برای کمک به بهبود لثه و کاهش التهاب، میتوانید روزی چند بار دهان خود را با محلول آب نمک گرم (نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب گرم) شستشو دهید.
رژیم غذایی بعد از جرمگیری دندان
- پرهیز از غذاهای سفت و چسبنده: تا چند روز اول، از مصرف غذاهای سفت، چسبنده و جویدنی که ممکن است به دندانها فشار وارد کنند، خودداری کنید.
- پرهیز از غذاهای رنگی: بلافاصله بعد از جرمگیری، سطح دندانها مستعد جذب رنگدانهها هستند. برای چند روز از مصرف نوشیدنیها و غذاهای رنگی مانند قهوه، چای پررنگ، نوشابه، سس قرمز، زردچوبه و توت خودداری کنید
هر چند وقت یکبار باید جرمگیری دندان انجام داد؟
تعیین مدت زمان لازم حهت جرمگیری دندان بستگی به وضعیت دهان و دندانها دارد. افرادی که دهان و دندانهای سالمی دارند، بهطور معمول هر شش ماه یکبار نیاز به جرمگیری دارند. اما اگر رسوبات دندانی در دهان شما به سرعت تشکیل میشوند، ممکن است نیاز داشته باشید که این فرآیند را هر ۳ تا ۴ ماه یکبار انجام دهید.
همچنین، اگر مینای دندانهای شما نازک و ضعیف باشد یا دچار مشکلاتی مانند ساییدگی سطوح دندانها یا فلوئوروزیس تاج دندان باشید، جرمگیری بیش از حد ممکن است به مشکلات بیشتری منجر شود. در این صورت، دندانپزشک شما ممکن است توصیه کند که این فرآیند را با فواصل زمانی طولانیتر انجام دهید و به همراه آن راهنماییهای لازم را برای رعایت بهداشت دهان و دندانتان ارائه دهد.
آیا لق شدن دندان بعد از جرمگیری طبیعی است؟
خیر، جرمگیری دندان باعث لق شدن دندان نمیشود؛ این یک باور کاملاً غلط است.
در واقع، جرمهای انباشتهشده بین دندانها و لثهها، مانند یک پشتیبان کاذب عمل میکنند. با برداشتن این جرمها، فضاهای طبیعی که قبلاً با جرم پر شده بودند، نمایان میشوند و ممکن است فرد احساس “لق شدن” یا “فضای بیشتر” را تجربه کند. اگر دندانها قبل از جرمگیری به دلیل بیماری شدید لثه لق بوده باشند، برداشتن جرمها این لقی را آشکارتر میکند، اما جرمگیری علت آن نیست؛ بلکه به سلامت طولانیمدت دندانها کمک میکند.
آیا جرمگیری دندان ضرر دارد؟
خیر، جرمگیری دندان در صورت انجام توسط دندانپزشک مجرب، نه تنها ضرری ندارد، بلکه بسیار مفید است. باورهایی مانند از بین رفتن مینای دندان یا آسیب به دندانها توسط جرمگیری، ریشهای در واقعیت ندارند. ابزارهای دندانپزشکی فقط جرم را حذف میکنند و به مینا آسیب نمیزنند. حساسیت موقتی پس از آن نیز طبیعی است.
عوارض احتمالی (نادر و موقتی):
خونریزی و تورم خفیف لثه.
حساسیت موقتی دندانها.
احتمال بسیار نادر عفونت در صورت عدم رعایت بهداشت.
فواید جرمگیری بسیار بیشتر از این عوارض جزئی است.
جرمگیری دندان با جوش شیرین (روشهای خانگی جرمگیری دندان)
استفاده از جوش شیرین یا سایر روشهای خانگی برای جرمگیری دندانها، نه تنها موثر نیست، بلکه میتواند مضر باشد.
عدم توانایی در حذف جرم سخت: هیچ مادهای مانند جوش شیرین نمیتواند جرمهای سخت چسبیده به دندان یا زیر لثه را از بین ببرد.
آسیب به مینای دندان: استفاده مداوم از مواد ساینده مانند جوش شیرین میتواند به مینای دندان آسیب رسانده و باعث سایش و حساسیت شود.
عدم پاکسازی زیر لثه: خطرناکترین جرمها زیر خط لثه هستند که با روشهای خانگی قابل دسترسی نیستند.
تنها راه موثر و ایمن برای حذف جرم، مراجعه به دندانپزشک برای جرمگیری تخصصی است. بهترین “جرمگیری خانگی” در واقع پیشگیری از تشکیل جرم با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم است.
در پایان
برای حفظ سلامت دندانها و جلوگیری از حساسیت و آسیب به مینای دندان، انجام جرمگیری دندان توسط یک متخصص مجرب و حرفهای بسیار حائز اهمیت است. دکتر سمانه اعلایی، بهترین متخصص دندانپزشکی زیبایی در اصفهان است که با تجربه و دانش خود میتواند این فرآیند را به بهترین شکل انجام داده و به شما کمک کند تا دندانهای سالم و زیبا داشته باشید.
