اگر به تازگی در مطب دکتر سمانه علایی، متخصص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی در اصفهان، درمان روکش دندان (Dental Crown) را انجام دادهاید، به شما تبریک میگوییم. شما نه تنها استحکام را به دندان خود بازگرداندهاید، بلکه گامی بلند برای زیبایی لبخندتان برداشتهاید. اما آیا میدانستید که موفقیت نهایی این درمان، ۵۰٪ به مهارت دندانپزشک و ۵۰٪ به مراقبت های بعد از روکش دندان توسط شما بستگی دارد؟
بسیاری از بیماران تصور میکنند روکش دندان چون مصنوعی است، نیازی به مسواک یا مراقبت ندارد؛ این یک باور غلط خطرناک است! دندان طبیعیِ زیرِ روکش همچنان زنده است و میتواند دچار پوسیدگی شود. در این مقاله جامع، تمام دستورالعملهای طلایی، رژیم غذایی و هشدارهای لازم را بررسی میکنیم تا روکش شما سالهای سال مانند روز اول بدرخشد.
مراقبتهای فوری: ۲۴ ساعت اول
ساعات اولیه پس از نصب روکش (چه موقت و چه دائم) حیاتیترین زمان برای تثبیت درمان است.
تا زمان بیحسی صبر کنید
معمولاً اثر بیحسی بین ۲ تا ۴ ساعت باقی میماند. در این مدت:
-
خطر گاز گرفتگی: از جویدن غذا جداً خودداری کنید. چون هیچ حسی ندارید، ممکن است ناخواسته لب، زبان یا گونه خود را به شدت گاز بگیرید و زخمی کنید.
-
نوشیدنی: نوشیدن مایعات ولرم (نه داغ) با احتیاط مانعی ندارد.
قانون ۳۰ دقیقه و ۲۴ ساعت
-
۳۰ دقیقه اول: پس از چسباندن روکش، حداقل نیم ساعت دهان خود را بسته نگه دارید و چیزی نخورید تا سمان (چسب مخصوص) گیرش اولیه خود را پیدا کند.
-
۲۴ ساعت اول: چسبهای دندانپزشکی برای رسیدن به حداکثر استحکام به ۲۴ ساعت زمان نیاز دارند. در این مدت فقط غذاهای نرم مصرف کنید و فشار سنگین به دندان وارد نکنید.

رژیم غذایی: بعد از روکش دندان چه بخوریم؟
تغذیه شما مستقیماً بر طول عمر چسب و سرامیک روکش تأثیر میگذارد. جدول زیر راهنمای سریع شماست:
| نوع خوراکی | وضعیت | دلیل پزشکی | مثال |
| غذاهای چسبناک | ❌ ممنوع | خاصیت مکش ایجاد کرده و روکش (مخصوصاً موقت) را بلند میکنند. | گز، سوهان، تافی، آدامس، شکلات کاراملی |
| غذاهای بسیار سفت | ❌ ممنوع | فشار نقطهای شدید ایجاد کرده و باعث ترک خوردن چینی روکش میشوند. | تهدیگ سفت، آجیل دربسته، یخ، آبنبات |
| غذاهای رنگی | ⚠️ با احتیاط | اگرچه روکشهای سرامیکی تغییر رنگ نمیدهند، اما لبههای آن مستعد جذب رنگ است. | قهوه غلیظ، چای پررنگ، زردچوبه زیاد |
| غذاهای نرم و ولرم | ✅ مجاز | کمترین فشار و حساسیت را ایجاد میکنند. | سوپ، پوره سیبزمینی، ماست، کته نرم، ماهی |
درد بعد از روکش دندان؛ طبیعی یا خطرناک؟
بیماران دکتر سمانه علایی اغلب میپرسند که آیا درد داشتن طبیعی است؟ بیایید انواع درد را تفکیک کنیم:
الف) حساسیت به سرما و گرما
-
علت: وقتی دندان تراش میخورد، توبولهای عاجی باز میشوند. تا زمانی که دندان به شرایط جدید عادت کند، ممکن است به آب سرد یا چای داغ تیر بکشد.
-
راهکار: این درد معمولاً طی ۲ هفته فروکش میکند. استفاده از خمیردندان ضدحساسیت و پرهیز از تغییر دمای ناگهانی دهان موثر است.
ب) درد هنگام جویدن
-
علت: اگر وقتی دندانها را روی هم فشار میدهید یا غذا میجوید درد شدیدی حس میکنید، احتمالاً روکش شما “بلند” است. یعنی زودتر از سایر دندانها با فک مقابل تماس میگیرد.
-
راهکار: این درد خودبهخود خوب نمیشود! سریعاً به مطب مراجعه کنید. دندانپزشک با یک تنظیم ساده (Adjustment) مشکل را حل میکند. نادیده گرفتن این درد میتواند باعث التهاب عصب دندان شود.
ج) درد لثه
-
علت: لثه اطراف روکش ممکن است به دلیل مراحل قالبگیری یا نصب، ملتهب و قرمز باشد.
-
راهکار: شستشو با آب نمک گرم (نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب ولرم) روزی ۳ بار معجزه میکند.

مراقبتهای ویژه از روکش موقت
اگر هنوز روکش دائم شما آماده نشده، روکش موقت محافظ دندان شماست. این روکشها ظریفترند و با چسب ضعیفتری چسبانده میشوند.
-
تکنیک نخ دندان: هنگام نخ دندان کشیدن، نخ را به سمت بالا نکشید (حرکت عمودی ممنوع). نخ را وارد کنید، تمیز کنید و از بغل بیرون بکشید.
-
غذا خوردن: با سمتی که روکش موقت دارد، غذاهای سفت نجوید.
-
اگر افتاد چه کنیم؟ روکش را دور نیندازید! داخل آن را تمیز کنید و با کمی خمیردندان یا وازلین موقتاً روی دندان بگذارید و بلافاصله با مطب تماس بگیرید. خالی ماندن دندان باعث حرکت دندانهای مجاور و عدم تطابق روکش دائم میشود.
اصول بهداشت و نگهداری بلندمدت
برای اینکه سرمایهگذاری شما روی لبخندتان حفظ شود، این روتین را فراموش نکنید:
مسواک زدن صحیح
مرز بین روکش و لثه (مارجین) مهمترین نقطه برای تجمع پلاک میکروبی است. مسواک را با زاویه ۴۵ درجه روی مرز لثه قرار دهید و با ملایمت تمیز کنید.
نخ دندان و سوپر فلاس (Super Floss)
-
برای روکشهای تکی: نخ دندان معمولی کافی است.
-
برای بریجهای دندانی (Bridge): زیر دندانهای مصنوعیِ بریج تمیز نمیشود مگر با استفاده از نخهای مخصوصی به نام “سوپر فلاس” یا “واتر جت” (Water Flosser). گیر غذایی زیر بریج عامل اصلی بوی بد دهان است.
نایت گارد (Night Guard)
اگر عادت به دندانقروچه (Bruxism) دارید، حتماً از دندانپزشک خود بخواهید برایتان نایت گارد بسازد. فشار دندانقروچه در خواب میتواند حتی مستحکمترین روکشهای زیرکونیا را بشکند.

سخن پایانی دکتر سمانه علایی
لبخند زیبا، حق شماست و حفظ آن وظیفه مشترک ما و شماست. روکش دندان مانند یک سپر محافظ عمل میکند، اما این سپر نیاز به نگهداری دارد. با رعایت مراقبت های بعد از روکش دندان که در بالا ذکر شد، از سلامت دندان و زیبایی لبخند خود در سالهای پیش رو لذت ببرید.
اگر در اصفهان حضور دارید و احساس میکنید روکش دندان شما نیاز به بررسی دارد یا قصد اصلاح طرح لبخند خود را دارید، میتوانید همین حالا با شمارههای کلینیک تماس بگیرید.
سوالات متداول مراجعین
۱. عمر مفید روکش دندان چقدر است؟
به طور میانگین بین ۱۰ تا ۱۵ سال. اما با رعایت بهداشت عالی و چکاپهای منظم ۶ ماهه نزد دکتر سمانه علایی، این روکشها میتوانند تا ۲۵ سال یا بیشتر هم عمر کنند.
۲. آیا میتوانم روی دندان روکش شده، بلیچینگ انجام دهم؟
خیر. مواد بلیچینگ (سفیدکننده) فقط روی مینای طبیعی دندان اثر دارند و رنگ سرامیک روکش را تغییر نمیدهند. اگر قصد سفید کردن دندانها را دارید، باید قبل از انتخاب رنگ روکش این کار را انجام دهید.
۳. چرا لثه دور روکش من سیاه شده است؟
اگر روکش شما از نوع فلز-سرامیک (PFM) باشد، ممکن است به مرور زمان خط سیاهی در لبه لثه دیده شود که ناشی از لبه فلزی روکش است. در مطب دکتر سمانه علایی، استفاده از روکشهای تمام سرامیک (زیرکونیا) این مشکل زیبایی را کاملاً برطرف کرده است.
۴. آیا روکش دندان باعث بو گرفتن دهان میشود؟
روکش به خودی خود بو نمیدهد. بوی بد نشانه گیر غذایی، پوسیدگی دندان زیرین یا بیماری لثه است. اگر با نخ دندان کشیدن مشکل حل نشد، حتماً برای معاینه مراجعه کنید.







