نمایان شدن ریشه دندان، که در اصطلاح علمی به آن “ریسیژن لثه” (Gum Recession) گفته میشود، یکی از مشکلاتی است که بسیاری از افراد با آن مواجه هستند. این عارضه علاوه بر اینکه بر زیبایی لبخند تأثیر منفی میگذارد، میتواند باعث حساسیت، پوسیدگی و در نهایت لق شدن یا از دست دادن دندان شود. در این مقاله از سایت دکتر سمانه علایی، بهترین متخصص اصلاح لبخند لثه ای در اصفهان به طور کامل به بررسی علتهای بروز این مشکل، عوارض آن و بهترین روشهای درمانی خواهیم پرداخت.
اکسپوز شدن ریشه دندان چیست؟
قبل از هر چیز، بهتر است بدانیم که اکسپوز شدن ریشه دندان به چه معناست. به طور طبیعی، ریشه دندان توسط بافت لثه و استخوان فک پوشیده شده است. زمانی که این بافتها به مرور زمان از بین میروند یا عقبنشینی میکنند، ریشه دندان نمایان میشود. در نتیجه، بخشهایی از دندان که باید زیر خط لثه باشند، به صورت عریان در دهان قابل مشاهده خواهند بود. این پدیده با نامهای مختلفی از جمله “نمایان شدن ریشه دندان” یا “پیدا شدن ریشه دندان” شناخته میشود.
اکسپوز شدن ریشه با اکسپوز پالپ متفاوت است. اکسپوز پالپ به معنای نمایان شدن مغز دندان (پالپ) است که معمولاً در اثر پوسیدگی عمیق یا ضربه رخ میدهد و نیاز به درمان ریشه (عصبکشی) دارد.
علت نمایان شدن ریشه دندان چیست؟
دلایل مختلفی برای تحلیل رفتن لثه و نمایان شدن ریشه دندان وجود دارد. شناسایی علت اصلی، اولین قدم برای درمان مؤثر است.
- بیماریهای لثه (پریودنتال): شایعترین علت نمایان شدن ریشه دندان، بیماریهای لثه مانند ژنژیویت (التهاب لثه) و پریودنتیت (عفونت لثه) است. تجمع پلاک و جرم دندان باعث التهاب و تخریب بافت لثه و استخوان اطراف دندان میشود.
- مسواک زدن نادرست: مسواک زدن با فشار زیاد یا استفاده از مسواک با برس زبر میتواند به مرور زمان بافت لثه را از بین ببرد و باعث تحلیل رفتن آن شود.
- ژنتیک: برخی افراد به صورت ژنتیکی مستعد تحلیل لثه هستند. اگر اعضای خانواده شما این مشکل را دارند، احتمال ابتلای شما نیز بیشتر است.
- تغییرات هورمونی: در دوران بلوغ، بارداری یا یائسگی، تغییرات هورمونی میتواند لثهها را حساستر و آسیبپذیرتر کند.
- دندان قروچه: فشار ناشی از دندان قروچه (براکسیسم) به دندانها و استخوان اطراف آنها آسیب میزند و میتواند باعث تحلیل رفتن لثه شود.
- سیگار کشیدن: مصرف دخانیات باعث کاهش جریان خون به لثه و تضعیف سیستم ایمنی میشود، در نتیجه روند تحلیل لثه سرعت میگیرد.
- نامرتبی دندانها: دندانهای کج و نامرتب ممکن است فشار نامتوازنی بر لثه و استخوان اطراف خود وارد کنند و باعث عقبنشینی لثه شوند.
- سوراخ کردن لب و زبان: پیرسینگ لب یا زبان میتواند به صورت مداوم با بافت لثه برخورد کرده و باعث تحلیل آن شود.
عوارض اکسپوز شدن ریشه دندان
- حساسیت دندانی: ریشه دندان عاج و سمان ندارد و بخشهای داخلی آن (توبولهای عاجی) در معرض هوا قرار میگیرند. این امر باعث حساسیت شدید دندان به سرما، گرما، شیرینی و ترشی میشود.
- پوسیدگی ریشه: بافت لثه از ریشه در برابر باکتریها محافظت میکند. نمایان شدن ریشه، آن را در برابر پوسیدگی آسیبپذیر میکند. پوسیدگی ریشه معمولاً سریعتر از پوسیدگی تاج دندان پیشرفت میکند و درمان آن دشوارتر است.
- ظاهر نامناسب: دندانها ممکن است بلندتر از حد طبیعی به نظر برسند و در نتیجه زیبایی لبخند را کاهش دهند.
- لق شدن و از دست دادن دندان: در موارد شدید، تحلیل لثه و استخوان پشتیبان میتواند منجر به لق شدن و در نهایت از دست دادن دندان شود.
دندانی که ریشهاش بیرون زده چطور درمان میشود؟
برای درمان نمایان شدن ریشه دندان، ابتدا باید علت اصلی آن مشخص و برطرف شود. سپس با توجه به شدت عارضه، دندانپزشک یکی از روشهای درمانی زیر را پیشنهاد میکند:
- اصلاح عادتها: اگر علت مشکل مسواک زدن با فشار زیاد است، دندانپزشک نحوه صحیح مسواک زدن را به شما آموزش میدهد و مسواک مناسبی توصیه میکند.
- جرمگیری تخصصی: اگر علت اصلی پلاک و جرم دندان باشد، جرمگیری و روت پلنینگ (تمیز کردن عمقی ریشه) توسط دندانپزشک یا متخصص لثه انجام میشود.
- درمانهای مربوط به حساسیت لثه: برای کاهش حساسیت، میتوان از خمیردندانهای مخصوص دندانهای حساس یا ژلهای فلوراید استفاده کرد.
- جراحی پیوند لثه: در موارد شدید، برای پوشاندن ریشه نمایان شده از جراحی پیوند لثه استفاده میشود. در این روش، بافت لثه از بخش دیگری از دهان (معمولاً کام) یا از یک بانک بافت، برداشته شده و به ناحیه آسیبدیده پیوند زده میشود. این جراحی به طور همزمان باعث پوشش ریشه و بهبود ظاهر لثه میشود.
- ارتودنسی: اگر نامرتبی دندانها علت تحلیل لثه باشد، ارتودنسی میتواند با جابهجا کردن دندانها به موقعیت صحیح، فشار را از روی لثه برداشته و به بهبود وضعیت آن کمک کند.
هزینه اکسپوز دندان
هزینه درمان “اکسپوز شدن ریشه دندان” به شدت و علت آن بستگی دارد. به عنوان مثال، هزینه جرمگیری و آموزش بهداشت دهان و دندان بسیار کمتر از هزینه جراحی پیوند لثه است. همچنین نوع ماده مورد استفاده برای پیوند لثه نیز بر هزینه تأثیرگذار است. برای برآورد دقیق هزینه اکسپوز دندان باید ابتدا توسط دندانپزشک معاینه شوید تا برنامه درمانی مناسب برای شما مشخص گردد.
نتیجهگیری
نمایان شدن ریشه دندان یک مشکل شایع است که نباید نادیده گرفته شود. تشخیص به موقع و درمان صحیح میتواند از عوارض جدیتر مانند پوسیدگی، حساسیت شدید و در نهایت از دست دادن دندان جلوگیری کند. اگر متوجه عقبنشینی لثه یا نمایان شدن ریشه دندان خود شدهاید، حتماً به یک دندانپزشک متخصص مراجعه کنید تا علت را شناسایی و بهترین روش درمانی را به شما پیشنهاد دهد.
شما میتوانید برای بررسی وضعیت لثه و دندانهای خود و دریافت مشاوره تخصصی، به کلینیک دکتر سمانه علایی در اصفهان مراجعه کنید.
سوالات متداول در مورد نمایان شدن ریشه دندان
بله. این عارضه علاوه بر مشکلات زیبایی، میتواند منجر به حساسیت شدید، پوسیدگی ریشه دندان و در موارد پیشرفته، لق شدن یا از دست دادن دندان شود.
هزینه درمان بستگی به علت و شدت مشکل دارد. روشهای درمانی از جرمگیری ساده تا جراحی پیوند لثه متغیر هستند. برای برآورد دقیق هزینه، نیاز به معاینه توسط دندانپزشک دارید.
بله، مسواک زدن با فشار زیاد یا استفاده از مسواک با برس سفت و نامناسب، به مرور زمان باعث ساییدگی و تحلیل بافت لثه و نمایان شدن ریشه دندان میشود.
اکسپوز ریشه به معنای نمایان شدن ریشه دندان به دلیل تحلیل لثه است، اما اکسپوز پالپ به نمایان شدن مغز دندان (پالپ) گفته میشود که معمولاً در اثر پوسیدگی عمیق یا ضربه رخ میدهد.
بله، تحلیل لثه قابل درمان است. دندانپزشک ابتدا علت اصلی را تشخیص داده و سپس با روشهایی مانند جرمگیری، اصلاح عادتهای مسواک زدن، یا در موارد شدید، جراحی پیوند لثه، به درمان آن میپردازد.
این مشکل توسط دندانپزشک عمومی، متخصص لثه (پریودنتیست) یا متخصص ترمیمی و زیبایی قابل درمان است.
